नेपाल र चीनबीच द्विपक्षीय सम्बन्ध र रणनीतिक साझेदारीलाई थप सुदृढ बनाउने प्रतिबद्धता

काठमाडौं । नेपाल र चीनबीचको कूटनीतिक सम्बन्धलाई थप उचाइमा पुर्याउने र आपसी सहयोगका क्षेत्रहरूलाई विस्तार गर्ने उद्देश्यका साथ दुई देशका परराष्ट्रमन्त्रीबीच बेइजिङमा महत्त्वपूर्ण वार्ता सम्पन्न भएको छ ।

सोमबार परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल र चीनका विदेशमन्त्री वाङ यीबीच द्विपक्षीय हितका विविध पक्षमा विस्तृत छलफल भएको हो ।

उक्त वार्ताका विषयमा जानकारी दिँदै चीनको विदेश मन्त्रालयले जारी गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख भएअनुसार चीनका विदेशमन्त्री वाङ यीले नेपाल र चीन पहाड र नदीहरूले जोडिएका निकट छिमेकी मात्र नभई साझा भविष्य भएका अभिन्न मित्र रहेको बताए । ‘दशकौंदेखि अन्तर्राष्ट्रिय र दुवै देशका आन्तरिक परिस्थितिमा परिवर्तन आए तापनि नेपाल र चीनले सधैं पञ्चशीलको सिद्धान्तलाई आत्मसात गर्दै आएका छन्,’ वाङले बताए ।

सन् २०१९ मा चीनका राष्ट्रपति सी चिनपिङको ऐतिहासिक नेपाल भ्रमणको स्मरण गर्दै उनले उक्त भ्रमणले दुई देशबीचको सम्बन्धलाई विकास र समृद्धिका लागि चिरस्थायी मित्रतासहितको रणनीतिक साझेदारीको तहमा पुर्याएको उल्लेख गरे ।
चीनले नेपालसँगको परम्परागत मित्रतालाई निरन्तरता दिन, राजनीतिक आपसी विश्वास बढाउन र समयसापेक्ष रणनीतिक सहयोगलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउन चाहेको उनको भनाइ थियो ।

विदेशमन्त्री वाङले नेपालले एक चीन नीतिप्रति देखाएको दृढ प्रतिबद्धता र ताइवान तथा तिब्बत जस्ता चीनको मुख्य चासोका विषयहरूमा जनाउँदै आएको समर्थनको उच्च प्रशंसा गरे । उनले भने, ‘चीनले सधैं आफ्नो छिमेकी कूटनीतिमा नेपाललाई प्राथमिकतामा राखेको छ । हाम्रो मैत्रीपूर्ण नीति सम्पूर्ण नेपाली जनताप्रति लक्षित छ । चीनले नेपालको राष्ट्रिय सार्वभौमसत्ता, स्वतन्त्रता र क्षेत्रीय अखण्डताको रक्षाका लागि सधैं समर्थन गर्नेछ ।’

आर्थिक र भौतिक पूर्वाधारको सन्दर्भमा वाङ यीले चीनले नेपाललाई भूपरिवेष्ठित देशबाट भूजडित देशमा रूपान्तरण गर्न मद्दत गर्ने प्रतिबद्धता दोहोर्याए । उनले बेल्ट एन्ड रोड इनिसिएटिभ (बीआरआई) अन्तर्गत उच्च गुणस्तरका आयोजनाहरू, विशेषगरी विद्युत् प्रसारण लाइन, राजमार्ग, बन्दरगाह र उड्डयन क्षेत्रमा सहकार्य तीव्र पार्ने बताए ।

साथै, चिनियाँ उद्यमीहरूलाई नेपालमा लगानी गर्न प्रोत्साहन गरिने र त्यसका लागि नेपालले थप निष्पक्ष र पारदर्शी व्यावसायिक वातावरण निर्माण गर्नेमा चीन आशावादी रहेको उनले उल्लेख गरे ।

परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले नेपाल र चीनबीचको हजारौं वर्ष पुरानो सम्बन्धलाई स्मरण गर्दै चीनले नेपालको विकास र जनजीवन सुधारमा पुर्याएको दीर्घकालीन सहयोगप्रति आभार व्यक्त गरे । ‘चीनले नेपाललाई सधैं समान व्यवहार गरेको छ र हाम्रो सार्वभौमसत्ताको सम्मान गरेको छ । यो नेपाली जनताका लागि गर्वको विषय हो,’ मन्त्री खनालले बताए ।

नेपालको नयाँ सरकार जनतामा केन्द्रित विकास र असंलग्न परराष्ट्र नीतिप्रति प्रतिबद्ध रहेको जानकारी दिँदै उनले सिद्धान्तमा अडिग रहँदै नवप्रवर्तन गर्ने अवधारणालाई अघि सारे । उनका अनुसार, सिद्धान्तमा अडिग रहनु भनेको चीनसँगको परम्परागत मित्रता र आपसी विश्वासलाई थप मजबुत बनाउनु हो भने नवप्रवर्तन भनेको २१औं शताब्दीको नयाँ परिस्थिति अनुरूप द्विपक्षीय सम्बन्धको नयाँ अध्याय सुरु गर्नु हो ।

परराष्ट्रमन्त्री खनालले ताइवान र तिब्बतका विषयहरू चीनका आन्तरिक मामिला भएको स्पष्ट पार्दै नेपालले आफ्नो भूमि चीनको हितविपरीत कुनै पनि शक्तिलाई प्रयोग गर्न नदिने दृढ संकल्प व्यक्त गरे । उनले चीनको विकास नेपालका लागि ठूलो अवसर भएको बताउँदै चिनियाँ लगानीकर्ताहरूका लागि नेपालले कानुनी शासन र मित्रवत व्यावसायिक वातावरण सुनिश्चित गर्ने प्रतिबद्धता जनाए ।

नेपालले चीनको गरिबी निवारण र वातावरण संरक्षणको क्षेत्रमा हासिल गरेको उपलब्धिको प्रशंसा गर्दै ती अनुभवहरूबाट सिक्न चाहेको मन्त्री खनालले बताए । उनले बीआरआईमा सक्रिय सहभागिता, अन्तरदेशीय कनेक्टिभिटीमा सुधार र बहुपक्षीय मञ्चहरूमा चीनसँगको सहकार्यलाई अझ सुदृढ बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे ।

साथै, नेपालले मानव जातिका लागि साझा भविष्य निर्माण गर्ने चिनियाँ अवधारणा र चीनद्वारा प्रस्तावित विभिन्न विश्वव्यापी पहलहरूलाई समर्थन गर्ने जानकारी दिए ।

वार्ताको अन्त्यमा दुवै देशका विदेशमन्त्रीहरूले साझा चासोका क्षेत्रीय र अन्तर्राष्ट्रिय विषयहरूमा पनि विचार आदानप्रदान गरे । विकासोन्मुख देशहरूको साझा हितको रक्षा गर्न र बहुपक्षीय मञ्चहरूमा एकअर्कालाई सहयोग गर्न दुवै पक्ष सहमत भएका छन् ।

यस वार्ताले नेपाल र चीनबीचको सम्बन्धमा नयाँ ऊर्जा थपेको र आगामी दिनमा दुई देशबीचको आर्थिक तथा राजनीतिक साझेदारीले नयाँ गति लिने अपेक्षा गरिएको छ । परराष्ट्रमन्त्री खनालको यस भ्रमणले नेपालको सन्तुलित र सक्रिय परराष्ट्र नीतिलाई थप स्पष्ट पारेको विश्लेषण गरिएको छ ।