अमेरिका : इरानमाथि भएको अमेरिका–इजरायल आक्रमणको विरोध गरेका विश्वका नेताहरू अहिले द्विविधामा परेका छन् । एकातिर युद्धमा सहभागी नभएकोमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको रिस, अर्कोतिर युद्ध र अमेरिकाका राष्ट्रपतिप्रति गहिरो असन्तुष्टि राख्ने आफ्नै मतदाता ।
यो अवस्थाले अमेरिका र उसका सहयोगीहरूबीचको सम्बन्धको स्वरूप बदल्दैछ । पहिले विश्वका शक्तिशाली नेतालाई सन्तुष्ट पार्ने प्रयास गर्ने नेताहरू अहिले उनको आलोचना गर्न र दूरी बनाउन थालेका छन् । उनीहरू यस्तो केवल अमेरिकी विदेश नीतिप्रतिको असहमतिको कारण मात्र होइन, युद्धसँग सम्बन्धित दबाबका कारण पनि गरिरहेका छन् । जसले उनीहरूका नागरिकको जीविकोपार्जन—र त्यसैले उनीहरूको आफ्नै सरकार र करियरलाई जोखिममा पारेको छ ।
ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालको व्यवहारलाई प्रभाव पार्ने प्रयास गरेका नेताहरू समेत उनको अवहेलनाप्रति प्रतिक्रिया दिइरहेका छन् । इटालीकी प्रधानमन्त्री जर्जिया मेलोनीले सोमबार ट्रम्पले पोप लियो चौधौंमाथि गरेको आक्रमणलाई ‘अस्वीकार्य’ बताइन् । बेलायतका प्रधानमन्त्री केइर स्टार्मर, जसको ट्रम्पसँगको सम्बन्ध युद्धका कारण बिग्रियो, उनले गत साता भने ट्रम्पका कदमका कारण बेलायतीहरू महँगो ऊर्जा बिल तिर्न बाध्य भएकाले उनी ‘दिक्क’ भइसकेका छन् ।
नेताहरूले आफूले नियन्त्रण गर्न नसक्ने युद्धका परिणामहरूमा प्रतिक्रिया जनाइरहेका छन् । यसको उदाहरण अन्तर्राष्टिय मुद्रा कोषको चेतावनी हो । जसले मंगलबार विश्व अर्थतन्त्र यस वर्ष केवल २.५ प्रतिशत वृद्धितर्फ झुक्दै गएको, सन् २०२५ को ३.४ प्रतिशतबाट घटेको बताएको छ ।
मध्यपूर्वबाट ग्यास र तेलमा निर्भर देशहरू अझ बढी प्रभावित हुन सक्छन् । कोषलेले बेलायतको सन् २०२६ को आर्थिक वृद्धि पूर्वानुमान १.३ प्रतिशतबाट ०.८ प्रतिशतमा झारेको छ । यसले स्टार्मरको कमजोर सरकारका लागि ठूलो संकट निम्त्याउन सक्छ, जसले अर्थतन्त्र पुनर्जीवित गर्ने वाचा पूरा गर्न सकेको छैन ।
अर्का प्रमुख अमेरिकी सहयोगी जापान पनि दबाबमा छ, किनकि ऊ मध्यपूर्वी ऊर्जामा निर्भर छ । ढुवानी खर्च बढ्दा मूल्यवृद्धि भइरहेको छ र सामान्य तलब वृद्धि पनि जोखिममा परेको छ । प्रधानमन्त्री सानाए ताकाइचीले फेब्रुअरीमा ऐतिहासिक चुनाव जितेपछि यति चाँडै यस्तो चुनौतीको सामना गर्नुपर्ने अपेक्षा गरेकी थिइनन् ।
इरान युद्धअघि नै ट्रम्प धेरै सहयोगी राष्ट्रहरूमा अलोकप्रिय थिए । गत वर्षको प्यु रिसर्च सेन्टर (मत सर्भेक्षण र अनुसन्धान गर्ने संस्था) को सर्वेक्षणले देखायो कि एक दर्जनभन्दा बढी देशहरूमा उनको अनुमोदन दर ३५ प्रतिशत वा त्यसभन्दा कम थियो । केही देश-जस्तै इजरायल र नाइजेरिया-बाहेक उनको समर्थन पूर्व राष्ट्रपति जो बाइडेन भन्दा कम थियो ।




प्रतिक्रिया दिनुहोस्