धनगढीमा भारतीय सहयोगापेक्षीको बढ्दो भीड, स्थानीय जीवन प्रभावित

धनगढीमा पछिल्ला दिनहरूमा भारतबाट आएका सहयोगापेक्षी (माग्नेहरू) को संख्या उल्लेख्य रूपमा बढेको देखिएको छ। सुदूरपश्चिम प्रदेशको अस्थायी राजधानी रहेको यस सहरमा उनीहरूको उपस्थितिले स्थानीय जनजीवनमा असर पर्न थालेको भन्दै बासिन्दा र व्यवसायीहरूले गुनासो गर्न थालेका छन्।

धनगढीगाउँ र भुइँयाघाट जोड्ने सडक आसपास उनीहरूले अस्थायी बसोबास गर्दै आएका छन्। करिब २०–२५ परिवार यस क्षेत्रमा बस्दै दिनभरि सहरका विभिन्न टोल र बजारमा माग्ने काममा संलग्न हुने गरेका छन्। तीमध्ये पुरुषहरू प्रायः जोगीको भेषमा—पहेँलो लुगा लगाएर र चन्दन टीका लगाएर—घरघरमा पुग्ने गर्छन् भने महिला र बालबालिका पनि माग्नमै सक्रिय देखिन्छन्।

स्थानीयका अनुसार साँझपख उनीहरू फर्किएपछि मासु र मदिरा सेवन गरेर होहल्ला गर्ने गरेको आरोप छ, जसले समुदायमा असहजता सिर्जना गरेको छ। यद्यपि, मागेर दिनमा एक जनाले करिब पाँच सयदेखि एक हजार रुपैयाँसम्म कमाउने गरेको उनीहरूको भनाइ छ।

उनीहरू मुख्यतः भारतको बहराइच क्षेत्रबाट आएको बताइन्छ। चैतदेखि जेठसम्म नेपालका विभिन्न सहर—धनगढी, महेन्द्रनगर, सुर्खेत हुँदै दाङसम्म पुगेर माग्ने गरेको उनीहरूले बताएका छन्।

नेपालमा माग्न आउनुको मुख्य कारण यहाँ नगद नोटको बढी प्रयोग हुनु रहेको उनीहरूको दाबी छ। भारतमा माग्दा प्रायः सानो मूल्यका सिक्का मात्र पाइने भए पनि नेपालमा कम्तीमा पाँच रुपैयाँ वा सोभन्दा बढी रकम नोटमै पाइने भएकाले यहाँ सजिलो भएको उनीहरूको अनुभव छ।

खुला सीमाको फाइदा उठाउँदै केही व्यक्तिले नेपालमै बसोबास गर्ने र नागरिकता लिन प्रयास गरेको विषय पनि बाहिर आएको छ। यद्यपि, कैलाली जिल्ला प्रशासन कार्यालयले यस्ता प्रयासलाई सफल हुन नदिएको जनाएको छ। अधिकारीहरूका अनुसार घुम्न आउने र माग्न आउने व्यक्तिबीच छुट्याउन कठिन हुने भएकाले सीमामै रोकथाम गर्न चुनौती भइरहेको छ।

समग्रमा, धनगढीमा बढ्दो सहयोगापेक्षीको उपस्थितिले सामाजिक र प्रशासनिक दुवै पक्षमा नयाँ चुनौती खडा गरेको देखिन्छ।