गहुँको मूल्य घट्दा कैलालीका किसान मारमा, समर्थन मूल्य नहुँदा समस्या बढ्यो

कैलालीका किसान यस वर्ष गहुँको मूल्य घट्दा आर्थिक मारमा परेका छन्। अघिल्लो वर्ष प्रतिक्विन्टल ४ हजार रुपैयाँसम्ममा बिक्री भएको गहुँ अहिले करिब ३ हजार ८०० रुपैयाँमा झरेको छ। यसले किसानलाई अपेक्षित आम्दानी दिलाउन सकेको छैन।

उत्पादनमा पनि यस वर्ष चुनौती थपिएको छ। केही दिनअघि आएको वर्षा र हुरीबतासले गहुँ बालीमा क्षति पुर्‍याउँदा उत्पादन घटेको छ भने गुणस्तरमा समेत असर परेको छ। किसानहरूले मेहनत गरेर खेती गरे पनि बजारमा उचित मूल्य नपाउँदा निराशा व्यक्त गरेका छन्।

स्थानीय किसानहरूका अनुसार समयमै मल र बिउ नपाउनु, र बिक्रीका बेला उचित मूल्य नपाउनु प्रमुख समस्या हुन्। उनीहरूले सरकारले गहुँको समर्थन मूल्य समयमै निर्धारण नगर्दा यस्तो अवस्था आएको बताएका छन्। समर्थन मूल्य नहुँदा बजारमा मिल सञ्चालक र व्यापारीहरूले नै मूल्य निर्धारण गरिरहेका छन्, जसका कारण किसानहरू घाटामा परेका छन्।

अर्कोतर्फ, केही व्यापारीहरू भने यस वर्षको मूल्यलाई सामान्य नै मानिरहेका छन्। उनीहरूका अनुसार गत वर्षकै हाराहारीमा गहुँ खरिद भइरहेको छ, यद्यपि गुणस्तर अनुसार मूल्यमा केही फरक पर्ने गरेको छ।

खाद्यान्न व्यवसायीहरूले किसानबाट खरिद गरिएको गहुँ प्रशोधनका लागि अन्य सहरका मिलहरूमा पठाउने गरेका छन्। उनीहरूका अनुसार खरिद र बिक्री मूल्यबीच खासै ठूलो अन्तर छैन, तर गुणस्तरअनुसार मूल्य फरक पर्छ।

गत वर्ष सरकारले गहुँको न्यूनतम समर्थन मूल्य करिब ३ हजार ८६७ रुपैयाँ निर्धारण गरेको थियो। तर यस वर्ष अहिलेसम्म समर्थन मूल्य तोकिएको छैन। कृषि मन्त्रालयले भने समर्थन मूल्य निर्धारणका लागि प्रक्रिया अघि बढाइसकेको जनाएको छ।

कृषि विज्ञहरूका अनुसार समयमै समर्थन मूल्य तोकिएमा किसानलाई घाटाबाट जोगाउन सकिन्छ र बिचौलियाको प्रभाव पनि घट्छ। तर यस वर्ष ढिलाइ हुँदा किसानले अपेक्षित लाभ लिन सकेका छैनन्।